Toptalent, werken met hoogbegaafden in het regulier basisonderwijs

Korte informatie over de inhoud van het project
Het onderzoeksproject is een vervolg op het project Top Talent en heeft als doel een onderwijsarrangement te ontwikkelen voor hoogbegaafde leerlingen. Scholen werken al met enkele arrangementen, zoals verrijken, clusteren en deeltijd plusgroepen. Dit aanbod voldoet echter onvoldoende aan de behoeftes van de doelgroepleerlingen. Daarom is dit project er met name op gericht de ontwikkelingsmogelijkheden van hoogbegaafde leerlingen op twee manieren te verbeteren. Ten eerste is er onderzoek gedaan naar de bestaande arrangementen, van daaruit is het basisarrangement Toptalent ontwikkeld. Dit arrangement is ingevoerd en vervolgens geëvalueerd door ouders, leerlingen en leerkrachten. Ten tweede zijn leerkrachten geschoold op de gebieden didactische werkvormen, het gebruik van adequate lesmaterialen en klassenmanagement. Binnen het project is gewerkt met de leerkringen Verdieping en Talentcoaches.

Wat is er onderzocht?
De onderzoeksvraag is: Hoe kan het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen in het regulier onderwijs worden vormgegeven?

De subvragen zijn:

  • Welke factoren vinden we in de literatuur voor het ontwikkelen van effectieve methoden voor het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen?
  • Aan welke factoren besteden de deelnemende scholen al aandacht en wat is de kwaliteit hiervan?
  • Welke factoren kunnen aan de bestaande factoren worden toegevoegd om de kwaliteit te verbeteren?
  • Wat is het effect van het werken met leerkring bijeenkomsten en wat zijn daarbij succesfactoren?
     

De resultaten
Het project is positief geëvalueerd (evaluatiepersoneelsblad) Met name over de leerkring Verdieping waren de deelnemers erg enthousiast: er is een duidelijke definitie van hoogbegaafdheid gedefinieerd, er zijn producten ontwikkeld en er is veel kennis uit voortgekomen. De concrete opbrengsten die zijn voortgekomen uit de leerkring zijn dat er een toename van individuele kennis van de leden, een grotere bewustwording bij de deelnemers en een betere Research & Development(R&D)-houding werden geconstateerd. Er is bovendien een netwerk ontstaan, mensen weten waar ze de benodigde expertise kunnen vinden. De instrumenten die hieronder worden genoemd zijn stichting-breed ingezet.

Ook blijkt dat elke school minstens een talentcoach heeft. Geconcludeerd kan worden dat het project ertoe heeft geleid dat er meer aandacht is gekomen voor hoogbegaafde leerlingen in het basisonderwijs. Er is meer eigenaarschap gekomen voor het ontwikkelen van goed onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen. Binnen het bestuur ontstaat langzaamaan een omslag naar ‘leerlingdenken’.

Het is binnen de kaders van het project nog niet gelukt om de haalbaarheid van de arrangementen vast te stellen.

Concrete handreikingen die het project heeft opgeleverd
Het project heeft verschillende instrumenten opgeleverd. Eén van de instrumenten is een checklist waarmee leerkrachtvaardigheden en –gedrag op het gebied van begeleiding van hoogbegaafde leerlingen in kaart kunnen worden gebracht (checklist, handreiking). Er is daarnaast een inventarisatie gemaakt van de factoren die van invloed zijn op het onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen (inventarisatie).  Tot slot is er een checklist ontwikkeld voor leerkrachten, op grond waarvan zij zelf de kwaliteit van het gegeven onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen kunnen inschatten en waar nodig kunnen bijstellen. (hier link naar checklist, handreiking: bijlage 3).

Bestanden bij deze pagina